Na jakie zalecenia specjalistów zwrócić uwagę przygotowując się do ciąży? Czy ciąża to czas, w którym możemy pozwolić sobie na jedzeniową rozpustę czy raczej powinnyśmy się szczególnie ograniczać?

Waga ma znaczenie

Zaleca się, aby kobiety planujące ciążę unormowały swoją masę ciała, ponieważ nieprawidłowa – zarówno zbyt wysoka jak i zbyt niska – jest czynnikiem zwiększającym wystąpienie powikłań w ciąży. U kobiet z nadmierną masą ciała (nadwaga lub otyłość) znacznie częściej obserwuje się występowanie cukrzycy ciążowej, nadciśnienia tętniczego, utrudniony poród czy nadmierną masę ciała noworodka. Kobiety z niedowagą częściej rodzą dzieci z niską masą. Ryzyko zaburzeń rozwojowych u takich dzieci (waga poniżej 2,5 kg) jest również większe.

Na co zwrócić uwagę planując ciążę?

Poza unormowaniem wagi ciała, kobietom będącym w okresie rozrodczym zaleca się suplementację kwasem foliowym w dawce 400 mg/dzień oraz unikanie preparatów z witaminą A. Badania pokazują, że przyjmowanie kwasu foliowego zmniejsza ryzyko wystąpienia wad cewy nerwowej u noworodków, natomiast u kobiet u których wystąpiły samoistne poronienia zaobserwowano nadmiar witaminy A w surowicy krwi. Sądzę, że za oczywiste zalecenie należy uznać unikanie słodkich i słonych przekąsek, alkoholu oraz produktów skażonych, np. wybranych gatunków ryb (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności za najbardziej skażone gatunki uznał tuńczyka, marlina, miecznika i rekina – w Polsce popularny jest tuńczyk, pozostałe zdecydowanie w mojej opinii mniej). Do listy produktów niezalecanych dodałabym jeszcze wędliny, sery pleśniowe, sól i wątróbkę (duża ilość wit. A).

Staszewska

Za mnie, za Ciebie, i jeszcze za … siebie

Wbrew powszechnie panującym opiniom ciąża to czas w którym wzrost zapotrzebowania na dodatkowe pożywienie jest stosunkowo niewielki i dotyczy przede wszystkim II i III trymestru ciąży. Zakłada się również, że w przypadku kobiet, które przed ciążą miały nadmierną masę ciała w okresie ciąży mogą wykorzystywać zgromadzone zapasy, bez zwiększania wartości kalorycznej diety, która w okresie ciąży powinna być przede wszystkim bardzo dobrze zbilansowana.

Szacuje się, że kobieta będącą w I trymestrze ciąży powinna przyjmować dodatkowo około 150 kcal na dzień, a w II i III dodatkowo 350 kcal/dzień. Dla porównania około 150 kcal ma np. mały jogurt naturalny z 3 łyżkami płatków owsianych i garścią malin. Natomiast dwie kromki chleba żytniego razowego z dwoma plastrami sera żółtego, łyżeczką masła i pomidorem stanowią posiłek o wartości około 350 kcal.

Przyrost wagi w ciąży

Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia w przypadku kobiet z prawidłową masą ciała przyrost wagi w okresie ciąży powinien wynosić średnio 12 kg. W przypadku kobiet z niedowagą zalecenia kształtują się w przedziale 12,5-18 kg, nadwagi 7-11,5 kg, otyłości 5-9 kg.

Monitorowanie masy ciała przed ciążą oraz podczas jej trwania odgrywa istotne znaczenie z kilku powodów. Nie tylko nadmierna masa ciała matki wpływa na masę ciała noworodka, ale może być również związana z wystąpieniem komplikacji podczas ciąży (np. cukrzyca ciążowa, nadciśnienie indukowane ciążą) oraz podczas porodu (przedłużony poród, uraz porodowy lub konieczność jego zakończenia cięciem cesarskim) oraz co myślę, istotne dla wielu kobiet – zbędne kilogramy nabyte podczas ciąży utrudniają oraz wydłużają powrót do dawnej wagi oraz uzyskania oczekiwanego efektu jędrności skóry.

Opracowanie na podstawie: Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja, red. naukowy prof. dr hab. med. Mirosław Jarosz, Instytut Żywności i Żywienia, 2012; www.mz.gov.pl, Żywienie w ciąży. Porady żywieniowe dla przyszłych mam.